حزب تودهء ایران، اسطوره اپورتونیسم

نکته: مطلب حاضر به سفارش سایت بی بی سی نگاشته شد و برای ویژه نامه حزب توده ایران، به موقع هم  برایشان ارسال شد. در وهله اول نزدیک به 500 کلمه از آن را مشمول قیچی کردند و ضمن موافقت ناچار نویسنده با این اب رفته گی، دوباره منتشر نکردند و در پی گیری های بعدی اعلام کردند که ادیتوریال نیاز به ادیت های دیگری دارد. مطلبی که با استانداردهای لازم و در حد امکان نوشته شده بود. این گونه است بی بی سی فارسی! از این بابت جهت دسترسی شما خواننده گرامی در وب سایت شخصی نویسنده منتشر می شود. پویا عزیزی

حزب توده^ء ایران، اسطوره^ء اپورتونیسم

نگاهی اجمالی به کارنامه حزب توده^ء ایران و مواضع این تشکیلات نسبت به اعتراضات زنان در سال 1357

پویا عزیزی – بررسی دقیق مواضع حزب توده ایران و بررسی کارنامه آن در برخورد با مسایل زنان، نیازمند یک پژوهش تاریخی و مشاهده تمام اسناد به جامانده از آن دوران است. کاری که در مقطع فعلی به دلیل پراکندگی این اسناد و عدم دست­رسی به تمامی یا بخش عمده­ای از آن اسناد، و در مقطع زمانی کوتاه، برای من به عنوان نویسنده این یادداشت مقدور نبوده است.

به همین خاطر، سعی بر آن داشته­ام که از آن­چه در اختیار بوده است به درستی و تا حد امکان استفاده کنم. حوزه موضوعی بررسی، طبیعتا این اجبار را برای نگارنده دارد؛ که در اینجا به تاریخ­چه تشکیل و کارنامه عمل­کرد این تشکیلات نپردازد. به همین دلیل که از حوزه بررسی­اش، طبیعتاً خارج بوده است.

خدمات و دست­آوردهای مبارزات حزب توده، در ایجاد سنت روشنفکری و سنت سیاسی چپ در ایران، بیش از آن، برجسته و روشن است که به چشم تیزبین تاریخ نیامده باشد. از همین رو اگر به اجمال و به سرعت از مسایلی عبور کرده و فهرست­وار به آن­ها اشاره شده است، شاهدی بر این مدعا نخواهد بود که نگارنده، آن­ها را نادیده گرفته و یک­جانبه به قاضی رفته است.

به هر روی کلیه دعاوی و وقایع ذکر شده به عنوان بخش­هایی از تاریخ و از منابع معتبری که بیشینه، توسط انتشارات خود حزب منتشر شده ­اند، مورد استفاده و ارزیابی قرار گرفته اند.

جنبش زنان در ایران، اتوپیای دوگانه و اپورتونیست‏‌هایش

پویا عزیزی – یادداشت تازه «نوشین احمدی خراسانی» به‌عنوان نماینده قشر بورژوا و خرده‌بورژوایی جنبش زنان که‌‌مبارزات کمپینی و مشی اصلاح‌طلبانه «فشار از پایین و چانه‌زنی در بالا» را پیش از این اتخاذ کرده بود و خود به بهانه  یادداشت «شعله ایرانی» با عنوان «ضرورت همدستی شفاف جنبش‌های زنان علیه زن‌ستیزی و نظامی‌گری در منطقه» نوشته شده است، دری به فضایی دیگر گشود که بی‌شک حاصل اتفاقات اخیر جامعه ایران، و متاثر از مازاد رخدادی است که پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸ واقع شده‌اند.

خروج، حذف و طرد اصلاح‌طلبان از حاکمیت و ساختار قدرت، امید حامیان مشی «‌فشار و چانه‌زنی‌» را به نا‌امیدی‌ای محض بدل کرده و بخش‌هایی از تحول‌خواهان حامی این مشی را که به هر دلیلی، تاکتیکی یا استراتژیک از آن حمایت می‌کردند، نا‌امید و شور و شوق‌شان را به یاس و سکوتی معنادار بدل کرده است؛ یاس و سکوتی که در پی شکست‌های سیاسی-اجتماعی پی‌درپی به‌وجود آمده است و پس از این نیز دیگربار و در شرایطی دیگر، برای دیگران در هرجای جهان تکرار خواهد شد. چرا که جنبش‌های اجتماعی با خواست تحول در جامعه به ناچار در گریبان سیاست حاکم می‌افتند و تلاش‌شان برای تحقق خواست‌های‌شان از راه‌های متفاوت از جمله قانع کردن طرف مقابل یا کسب قدرت سیاسی برای اعمال آن خواهد بود. تلاشی که چنان‌چه به هیچ‌کدام از دو مورد قانع کردن (تحمیل به حاکمان) و کسب قدرت (اراده‌گرایانه) ختم نشود، بی‌شک شایسته کلمه شکست خواهد بود.

با این مقدمه به بررسی نظریات نوشین احمدی خراسانی و بخش نامبرده از جنبش زنان در ایران خواهم پرداخت. 

خواهندگانی کوشا و مبارز ولی ناکام

پویا عزیزی- در شرایطی که شرع در جای‌گاه امر قدسی، بر گستره ِخیال ِانسان ِایرانی سایه افکنده است و به همراه ِسنت، در تاریخ ِواپس ماندگی‌اش آرام آرام می‌خزد تا چراغ قرمزِ بزرگی در برابر توانِ پرسش‌گریِ حاصل از شرایط مادی ِمدرن‌اش بنهد و همان‌طور که از چنین فضایی انتظار می‌رود، تمام روابط موجود میان جنس نرینه و مادینه، بر اساس سلطه‌ای از پیش تعیین‌شده و نظمی موجود، زن را در درجهِ دوم اهمیّت انسانی قرارداده تا از این طریق، ستمِ پدر/مرد سالارانه را بر وی اعمال کند. خودآگاهی و خودخواستگی‌ پدید‌آمده از این راه، در تحمل شرایط موجود، ستم را مضاعف کرده و راه رهایی را دشوارتر می‌نمایاند.

فمینیسم ِایرانی امّا در دل ِفرهنگی پدر/مردسالار، که منظم و ماشین‌وار طولِ تاریخِ حیاتِ جامعه را به آوردگاه کالاپندارگی و مالکیت‌ورزی و ستمِ‌جنسیتی تبدیل کرده‌است و سایهِ شرع و دین را نه تنها بر قواعدِ قانون و حکومت، بل‌که بر پیشانی ذهن زن و مردِ ایرانی کوبیده است، چه دارد که بگوید ؟ راه عبورش از این تنگنا را در چه می بیند؟ مسیر ترس‌ناک و هراس‌آور عبور از چراغ قرمزِ شریعت و انحلالِ امر قدسی در ذهن ِخود و در جامعه را چگونه پیموده است یا چگونه خواهد پیمود؟